Geboorte

VIRTUELE TENTOONSTELLING
Wetenschap en Cultuur in het Koninklijk Paleis te Brussel

Geboorte, de virtuele tentoonstelling van Belspo


Via de virtuele tentoonstelling Geboorte bieden de federale wetenschappelijke instellingen (FWI) het grote publiek de mogelijkheid een ruim themakader te verkennen, waaronder kunstwerken, natuurspecimens en -fenomenen, wetenschappelijke onderzoeksonderwerpen en archiefdocumenten of -foto's. Bij de selectie ervan stonden onze FWI's voor een immens dilemma. Uiteindelijk werden een dertigtal aan het thema geboorte gelinkte voorwerpen, kunstwerken en films uitgekozen die soms subtiele overeenkomsten vertonen en multidisciplinaire en transversale onderwerpen aansnijden.

 

Het thema geboorte en oorsprong in ruime zin is een terugkerend thema bij heel wat onderzoekers werkzaam op soms sterk uiteenlopende vakgebieden, onder andere bij astrofysici, historici, archeologen, biologen, artsen, geologen en paleontologen. Vanop hun respectieve vakgebied bekijken zij het thema geboorte vanuit hun eigen specifieke gezichtshoek. Hoe zijn het heelal, de hemel en de aarde ontstaan? Hoe komt een levend wezen tot leven? Hoe ontstaan natuurfenomenen? Welke culturele praktijken zijn geassocieerd aan de geboorte en hoe ze begrijpen? Waarom worden documenten als geboortebewijzen bewaard?

 

Het virtuele parcours is opgebouwd rond open subthema's die onderlinge overeenkomsten kunnen vertonen en biedt nieuwe perspectieven om thema's te associëren.

« Niets gaat langzamer dan de werkelijke geboorte van een mens »

Hadrianus' gedenkschriften (1977)
Marguerite Yourcenar (1903-1987)
schrijfster en eerste vrouwelijk lid van de Académie française

Ontstaan van het heelal


In ons collectief onderbewustzijn voedt het ontstaan van het heelal mythes en religies waarmee het nauwe en tijdloze banden heeft. In de loop der eeuwen zijn culturen doordrenkt met kosmogonische verhalen. Bij gebrek aan rationele uitleg voor het ontstaan van het heelal, worden in de eerste plaats wonderlijke en fantasierijke verhalen verteld. In die fabelachtige verhalen zijn heel wat universele scheppingssymbolen terug te vinden die in ons collectief oergeheugen staan gegrift, waaronder de levensboom, het ei, de baarmoeder, de bubbel en het vacuüm.


Soms duiken analogieën op tussen die mythes en recente kosmologische modellen. Een van die modellen is dat het in één punt samengebalde heelal zowat veertien miljard jaar geleden ontstaan is na een snelle uitdijing waaruit op hun beurt ruimte, tijd, materie en energie zijn voortgekomen. Kanunnik Georges Lemaître (1894-1966), een befaamd Belgische sterrenkundige en natuurkundige, heeft met zijn theorie van het "oeratoom" zijn stempel gedrukt op zijn tijd die aan de basis ligt van de "Big Bang" theorie.

 

De Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB) bezit een aantal documenten van deze eminente onderzoeker wiens werkzaamheden ten grondslag hebben gelegen van het hedendaagse onderzoek in de cosmologie. De KSB toont ons verbazingwekkende fofo en animatie van NASA over het ontstaan en de ontwikkeling van het heelal. Het ontstaan van het heelal blijft onderzoekers confronteren met het mysterie van het niets en de mogelijke gedaanteverwisselingen ervan en bezorgt onsenigmatische kosmische gewaarwordingen.

Image

Het 'oeratoom'

Georges Lemaître bezoekt met zijn studenten de Koninklijke Sterrenwacht van België.
In de jaren 1950 bracht Georges Lemaître, professor astronomie aan de Katholieke Universiteit van Leuven, jaarlijks samen met zijn studenten een bezoek aan de telescopen van de Koninklijke Sterrenwacht van België.
[Koninklijke Sterrenwacht van België]

Meer...
Image

De geboorte en evolutie van het heelal

Tijdslijn van het heelal
Een weergave in de tijd van de evolutie van het heelal over 13,77 miljard jaar.
Links stelt het eerste moment voor waarbij de «uitbarsting» het beginpunt was van de exponentiële groei van het heelal...
[Koninklijke Sterrenwacht van België]

Meer...
Image

De Big Bang

Big Bang illustration
Artistieke interpretatie van de Big Bang, met voorstellingen van het vroege universum en zijn uitdijing.
[Koninklijke Sterrenwacht van België]


Meer...

Ontstaan van natuurfenomenen


Hier komen alle in de natuur, op aarde en in het heelal voorkomende fenomenen aan bod. Natuurfenomenen gelinkt aan hemellichamen (sterren, het noorderlicht, zwarte gaten, kometen) ontstaan, net als geologische veranderingen en klimaatfenomenen (orkanen, regenbogen, tornado's ) in een specifieke context en verschillen van elkaar door de manier waarop ze ontstaan, door hun vorm en hoe ze zich verder ontwikkelen.
Het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) bestudeert het ontstaan van klimaatfenomenen met de bedoeling het grote publiek hydrometeorologische en geofysische waarnemingen en voorspellingen over extreme weersomstandigheden aan te bieden, alsook technische informatie of kennis over hydrometeorologie, klimatologie en geofysica.

 

Dankzij dat filmpje krijgen wij een beter inzicht in hoe een weersvoorspelling wordt gemaakt waarvan wij elke dag kennis nemen en die van essentieel belang is voor verschillende beroepssectoren.

Image

Het ontstaan van klimaatverschijnselen

Het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) bestudeert het ontstaan van klimaatverschijnselen om zijn publiek te voorzien van hydrometeorologische en geofysische voorspellingen.
[Koninklijk Meteorologisch Instituut]

Meer...
Image

Geboorte van een weersvoorspelling

Animatiefilm
Het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) is verantwoordelijk voor de meteorologische veiligheid en het waarschuwen van de bevolking en de autoriteiten van het land in geval van een gevaarlijke meteorologische situatie.
[Koninklijk Meteorologisch Instituut]

Meer...

Ontstaan van het leven


Micro-organismen zijn de oudste levensvormen en liggen aan de basis van het leven op aarde. Zij zijn miljarden jaren oud en verantwoordelijk voor de ontwikkeling van alle latere specimens. Het bestuderen van die micro-organismen brengt ons in een wereld vol verrassende microkosmische vormen.

 

Het consortium van de Belgische Gecoördineerde Collecties van Micro-Organismen (BCCM) omvat heel wat collecties van meer dan 200 000 gedocumenteerde en geauthentificeerde bacteriestammen (cyanobacteriën en mycobacteriën), schimmels, diatomeeën, plasmiden en DNA-bibliotheken. Voor de collectie van schimmels en gisten (BCCM/IHEM) wordt samengewerkt met Sciensano, waarvan een van de opdrachten is hoogkwalitatieve schimmelstammen te bewaren en te verdelen die de gezondheid van mens en dier beïnvloeden

Hoe worden micro-organismen het voorwerp van wetenschappelijk onderzoek? Hoe ontstaan schimmels? Op die vragen brengen de onderzoekers van het BCCM/MUCL en het BCCM/IHEM een antwoord.

Image

Hoe komt een micro-organisme tot leven in de wetenschap?

Emericella baudonii
BCCM/MUCL
De wetenschappelijke "geboorte" van een schimmel begint met een zorgvuldige verkenning in de natuur, de ontdekking, de microscopische observatie.
[BCCM - Federaal Wetenschapsbeleid]


Meer...
Image

Hoe worden zwammen geboren?

Geboortekaartje ten huize Fungi: A en Alpha stellen hun kroost voor
BCCM/IHEM
Zwammen (ook fungi genoemd) kunnen zich geslachtelijk of ongeslachtelijk voortplanten. Ongeslachtelijke voortplanting geeft het ontstaan aan genetisch identieke nakomelingen....
[BCCM - Federaal Wetenschapsbeleid]

Meer...

In de levende wereld worden zowel micro-organismen als de grootste dieren op een dag geboren, ontwikkelen ze zich, vermenigvuldigen ze zich, takelen ze af en sterven volgens een aan hun soort eigen schema. Hun ontstaan is het gevolg van een miljoenen jaren lopende metamorfose, volgens telkens eenzelfde maar ook telkens verschillend stramien. 

 

In de collecties van het Koninklijk Belgisch Museum voor Natuurwetenschappen (KBIN) worden zorgvuldig specimens bewaard van de meest diverse soorten tamme en wilde babydieren.  De ontwikkeling van al die dieren vanaf hun geboorte tot hun volwassenheid blijft iets wonderlijks om te observeren en te bestuderen.

 

De ornithologen van het KBIN delen hun observaties van baby slechtvalken met het grote publiek. Die diertjes bevinden zich in een nest in de torenspits van de Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal in hartje Brussel en zijn dagelijks live te volgen in HD-streaming .

Image

De baby's

De geboorte van ons Valkenobservatorium.
Het monitoringprogramma van de slechtvalk ging reeds in 1994 van start en het werd heel specifiek door het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen opgezet om de toen bedreigde valkenpopulatie en de gezondheid van de vogels te monitoren.
[Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen]

Meer...

Geboorte bij de mens


Een geboorte bij mensen maakt heel wat emoties los, waaronder liefde, vreugde, hoop, overgang, afscheid, zwakheid, angst, pijn en droefheid. Geboren worden geeft zin aan het bestaan. Vanaf de eerste levensogenblikken zijn geboorte en eindigheid van het leven aan elkaar geassocieerd, want leven en dood zijn onlosmakelijk verbonden.

 

Door de eeuwen heen zijn geboortes in alle culturen geassocieerd aan bepaalde rites, handelingen, documenten, gebruiksvoorwerpen of specifieke boodschappen. Zowel de wetenschappelijke als de sacrale wereld geven een betekenis aan geboortes, waarbij onophoudelijk vragen over worden gesteld.

 

Bij geboortes hoort al dan niet een feest, sommige gaan de geschiedenisboeken in, andere worden gevierd in een beperkte, anonieme kring. Een nieuw leven is het voorwerp van specifiek onderzoek op het vakgebied geneeskunde (en zijn specialistische gebieden waaronder genetica, gynaecologie, neonatologie en pediatrie) en levenswetenschappen in het algemeen. Geboortes zijn een inspiratiebron voor kunstenaars en schrijvers en krijgen juridische waarde door hun registratie. Bij filosofen roept een geboorte tot reflectie op en worden existentiële vragen gesteld, waarbij continu getracht wordt de geheimen ervan te doorgronden. In de geest van Socrates in de vijfde eeuw voor Christus biedt de maieutiek hulp en ondersteuning om een persoon ertoe aan te zetten zijn kennis te etaleren, waarbij een parallel wordt getrokken tussen de maieutiek en de vakkennis van vroedvrouwen. In de Allegorie van de Grot reflecteert Plato over het ontstaan van kennis, wat eigen is aan de menselijke geest.

 

•  Vieringen & rituelen rond de geboorte

 

Sinds mensenheugenis horen bij de zwangerschap, de voorbereiding op de geboorte en de bevalling rituele praktijken, met als doel de foetus, de moeder en het kind te beschermen. De overleving van een gehele gemeenschap hangt er immers van af. Zeer snel wordt een recurrent verband gevonden tussen een zwangere vrouw en de geestenwereld, net zoals vaak aan de navelstreng of de placenta bijzondere bovennatuurlijke krachten worden toegekend. Al die rites, tradities of vieringen die aan geboortes zijn gelinkt krijgen vorm in de plastische kunst, de muziek, de dans en de poëzie. Zwangerschappen, bevallingen en de bescherming van de pasgeborene zijn verbonden aan een groot aantal goden en goden aanroepen beschermt tegen leed, ziekte en overlijden.

 

Het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA) toont ons enkele traditionele praktijken in de Democratische Republiek Congo om te strijden tegen steriliteit, moeder en kind te beschermen of moeilijke bevallingen te begeleiden. Het KMMA stelt ook enkele hedendaagse verhalen over de geboorte voor.

 


Geboorte: gebruiken en rituelen in Centraal-Afrika (vroeger en nu)

De geboorte van een kind is een belangrijke gebeurtenis. Daarom hebben mensen overal ter wereld gebruiken en rituelen rond zwangerschap en geboorte. In Centraal-Afrika focusten die vaak op de vruchtbaarheid van de vrouw en op het welzijn van het pasgeboren kind. Naamgevingsprocedures en kleine amuletten zorgden voor spirituele bescherming. Een aantal van deze gebruiken zijn nog steeds actueel.


Image

Bescherming voor moeder en kind

Ensemble de trois statues de fertilite – peuples Luluwa – Kasaï-Central – RD Congo
Bij Luluwa-volkeren bestonden vrouwengenootschappen die onvruchtbaarheid en kindersterfte bestreden. Ze gebruikten onder meer speciaal daarvoor gemaakte houten beeldjes.
[Koninklijk Museum voor Midden-Afrika]

Meer...
Image

Moeilijke geboortes

Mukuandai-masker
Het Masker - zoals het gebruikt worden tijdens ceremonies en feesten in Afrika – is veel meer dan enkel een gelaatsbedekking. Het wordt beschouwd als een entiteit met een bepaald karakter, een specifiek kostuum en een eigen manier van bewegen en dansen die iedereen herkent.
[Koninklijk Museum voor Midden-Afrika]

Meer...
Image

Hedendaagse getuigenissen

Hedendaagse getuigenissen over de geboorte.
Compilatie Video

Mensen uit DR Congo, Rwanda en Burundi delen hun ervaringen met de geboorte, de verzorging en de bescherming van pasgeboren kinderen.
[Koninklijk Museum voor Midden-Afrika]



Meer...

•  Moeder, foetus en pasgeborene

 

Zwangerschappen en bevallingen worden vandaag van nabij gevolgd op medisch vlak. In onze maatschappij wordt de moeder en de vrucht medisch gevolgd om zo op verder de gezondheid van beide te beschermen. Een vrouw bevalt voortaan in het ziekenhuis. Voorouderlijke traditionele praktijken maken plaats voor nieuwe maatschappelijke handelingen en normen. "Medische rites" vervangen de magisch-religieuze rites van vroeger.
De wens om de intra-uteriene vruchtdood en de verwikkelingen bij de bevalling te beperken die vroeger vaak het overlijden van de moeder in het kraambed tot gevolg hadden, heeft de geneeskunde ertoe aangezet forse stappen vooruit te zetten gedurende de ganse XXste eeuw, in het bijzonder na de Tweede Wereldoorlog. De door Cinematek voorgestelde film toont hoe bevallingen nu medisch worden gevolgd.


De kernopdracht van Sciensano zijn alle aan wetenschap en gezondheid geassocieerde vraagstukken. Het onderzoek naar ziekten die gelinkt zijn aan de zwangerschap en de bevalling, die de moeder of de vrucht kunnen raken, alsook de kwaliteit van de verzorging om hun gezondheid veilig te stellen zijn uiteraard de hoofdbezigheid van het instituut.

Image

Zwangerschapsmonitoring en -preventie

Moeder red uw kind
is een 18 minuten durende voorlichtingsfilm van Het Nationaal Werk voor Kinderwelzijn (nu Kind en Gezin) binnen een reeks van 4 films over geboorte en zwangerschap.
[CINEMATEK]

Meer...
Image

Medisch onderzoek

Wetenschaps- en gezondheidskwesties staan centraal in de missie van Sciensano.
[Sciensano]




Meer...

•  Aan de geboorte gelinkte voorwerpen

 

Bij het dagelijkse leven van pasgeborenen en baby's horen heel wat gebruiksvoorwerpen om ze te verzorgen, te voeden, te prikkelen en met hen zo comfortabel mogelijk te gaan wandelen. Onmisbare voorwerpen zijn ook babykleertjes, linnengoed en specifieke kleding, alsook het meubilair voor de babykamer in de eerste levensjaren.
Sinds eeuwen al ontwerpt de mens, over de culturen heen, materiaal dat aan de baby, zijn morfologie, zijn noden en zijn verzorging is aangepast. Al dat eenvoudig tot zeer artistiek materiaal wordt met zorg geproduceerd en is een weerspiegeling van culturen, stijlen en de tijdsgeest. Die voorwerpen zijn nu eens gemaakt uit natuurlijke lokale grondstoffen zoals huiden, stoffen of plantaardig materiaal, dan weer uit bewerkte edele metalen, zoals zilver of exotisch hout.

Image

Materiaal aangepast aan de baby

Draagwieg voor baby's
Deze draagwieg voor baby's uit leder en textiel is overdekt met kralen en bevestigd op een soort van houten slede in de vorm van een omgekeerde letter A. Deze vorm laat toe de baby op de rug te dragen, hem verticaal tegen de zijkant van een tipi te laten rusten of zelfs aan de flank van een paard vast te maken tijdens verplaatsingen.
[Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis]

Meer...
Image

Voor hem zorgen

Luierkast
De Franse kunstenaar Alexandre Charpentier was een graag geziene gast op de jaarlijkse salons van La Libre Esthétique. Die gingen door in het Brusselse Musée Moderne, het huidige Museum voor Schone Kunsten. Charpentier stelde er geregeld artistieke gebruiksvoorwerpen tentoon. Die werden niet alleen erg gesmaakt door het publiek, ook de overheid apprecieerde ze.
[Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis]

Meer...

•   Aan de geboorte gelinkte documenten en souvenirs

 

Geboortes zijn ook gelinkt aan geschreven documenten en prenten. In heel wat culturen gaan geboorten sinds eeuwen gepaard met officiële handelingen en documenten of voorwerpen om ze te legaliseren, te weten de erkenning van een baby, de keuze van een voornaam, de akte van afstamming, de inschrijving in een register, het delen van een geboortekaartje, een medaille, een officiële foto of een gezinsfoto enz.


Papier was eeuwenlang het medium bij uitstek voor de registratie van dopen en geboorten. Recent kwam de grote omschakeling, in België eind maart 2019: de akten van de burgerlijke stand werden voortaan digitaal aangemaakt.
Geboorte-, huwelijks- en overlijdensregisters worden veelvuldig gebruikt voor het vaststellen van verwantschappen en het opstellen van stambomen en familiegeschiedenissen, door ambtenaren en historici, én door een groeiend publiek van enthousiaste genealogen. De belangstelling van deze laatsten gaat verder dan het opsporen van hun rechtstreekse voorouders: ze brengen familierelaties in kaart, gaan op zoek naar sporen van roerende en onroerende bezittingen, naar persoonsbeschrijvingen en afbeeldingen, naar anekdotes en dorpsgeschiedenissen.


Al decennia streeft het Rijksarchief (ARA) ernaar om al deze bronnen gemakkelijk toegankelijk te maken. Sinds 2012 bieden de zoekrobotten op search.arch.be gratis toegang tot miljoenen gedigitaliseerde archiefdocumenten, in hoofdzaak parochieregisters en registers van de burgerlijke stand. Daarnaast beheert het ARA een continu groeiende databank met meer dan 36 miljoen persoonsnamen afkomstig uit parochieregisters of burgerlijke stand, maar ook uit notariële akten, schepenakten, staten van goed, bidprentjes, gevangenisrollen, vreemdelingenpolitie… Ook deze databank is gratis online beschikbaar voor iedereen.


De in de Koninklijke Bibliotheek van België (KBR) bewaarde oude en kostbare collecties van gedrukte werken, dagbladen, foto's en medailles leveren ook heel wat documenten over de geboorte van miljoenen mensen, waaronder herinneringen aan koninklijke geboortes. Van goudwaarde voor genealogisten, historici en demografen in het kader van gerichte studies. Verschillende databanken geven er vrij digitaal toegang toe.

Image

Geboorteregisters door de geschiedenis heen

Doopakten 1668-1786, met op de titelpagina een tekening van een doopceremonie
Op het einde van de 13de eeuw ontstonden de eerste parochieregisters. Pastoors noteerden de namen van diegenen die ze gedoopt hadden, in de echt verbonden hadden of begraven hadden. Dit gebeurde echter op eigen initiatief en zonder duidelijke richtlijnen.
[Rijksarchief in België]

Meer...
Image

Koninklijke geboorte­herinneringen - Herdenkingsmedaille

Een boreling op het paleis van Laken (1833)
In de laatste maanden van 1830 loopt het Koninkrijk der Nederland op zijn einde. De Belgische provincies komen in opstand tegen hun vorst, Willem I uit het huis van Oranje-Nassau. Op 21 juli 1831 wordt een nieuwe koning ingezworen: Leopold I van Saksen-Coburg-Saalfeld.
[KBR]

Meer...
Image

Souvenirs van koninklijke geboorten - Ansichtkaarten

Met afbeeldingen bedrukte prentbriefkaarten of 'ansichtkaarten' kenden vanaf de late 19de eeuw een overdonderend succes. Dit type kaarten dat op de achterzijde geadresseerd, beschreven en gefrankeerd kan worden kent zijn oorsprong in Duitsland en Oostenrijk in de jaren 1880.
[KBR]




Meer...

•   Ontstaan van kennis

 

Voor de mens heeft kennis zowel een sensuele als een intellectuele dimensie. Die sensuele dimensie is al aanwezig voor de geboorte, tijdens de ontwikkeling van de foetus, en zij blijft van overwegend belang van de eerste levensmaanden tot op de leeftijd van ongeveer 5-6 jaar. Het kind verkent en integreert de wereld op een zintuiglijk-motorische manier, zonder reflexieve analyse of kritisch oordeel.

 

Intellectuele kennis ontstaat later, wanneer het kind abstract denken ontwikkelt en het er zich op toelegt om rationele ideeën op een logische of creatieve manier met elkaar in verband te brengen. De gegevens die voortkomen uit sensuele waarneming worden verwerkt en ontwikkeld in een soort "binnenkamer" die sommige filosofen of schrijvers omschrijven met de metafoor van de Camera obscura. Net als de lens van een camera bevraagt en corrigeert die sensuele waarneming de geldigheid van kennis en legt zij daarmee een precieze relatie vast tot een centraal perspectief, dat het fundament vormt van de objectiviteit in de wetenschap.

 

In de Allegorie van de Grot vertaalt Plato de geboorte van de intellectuele kennis naar het verwerven van inzicht dat ontstaat wanneer de mens de sensuele waarneming overstijgt, en hij zich laat verblinden door de zon, om geleidelijk de wereld van de ideeën te ontdekken: die van de ware kennis.

 

In de kartografie hebben de optische principes, die in een camera werden gematerialiseerd, het mogelijk gemaakt om geografische kaarten te maken; zij hebben geleid tot een bijzondere vorm van kennis over de wereld die voortdurend wordt vernieuwd.

Image

De geboorte van de kennis

De donkere kamer, een metafoor voor de geboorte van kennis
De allegorie van de grot die Plato (427 ? - 348 ? v.Chr.) in het VIIde boek van De Staat vertelde, handelt over het verschijnen van de kennis. Aristoteles heeft het technische principe van het context van deze allegorie beschreven
[Nationaal Geografisch Instituut]

Meer...

Het creatieve moment in de kunst: Ontstaansvormen of ontstaan van vormen


Op artistiek gebied sluit het creatieve moment aan op een bijzonder ontstaansproces waarbij vormen en materie vrijkomen. Dat verwijst naar een "bevalling" tijdens welke een kunstenaar zijn creatieve ideeën plastisch, sonoor en via een dynamische aaneenschakeling van woorden of bewegingen vorm geeft. Een schilder bouwt zijn schilderij op met lijnen, volumes en subtiel genuanceerde kleuren. Een componist modelleert zijn partituur via zijn binnenoor en zo komen ritmes, melodieën en toonkleuren tot leven. Een dichter schrijft woorden neer die hij in zijn rijke verbeelding put. Een choreograaf bewerkt bewegende lichamen tot dansende figuren die uit zijn geest voortspruiten.

 

Het creatieve proces geeft leven aan een kunstwerk, los van welk artistiek expressiemiddel ook, en geeft er vorm aan. Zo komt het kunstwerk tot leven dankzij de zintuiglijk waarneembare vormen en bewegingen die de kunstenaar heeft uitgewerkt. Een kunstwerk staat op het punt geboren te worden.

De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB) hebben verschillende werken geselecteerd die het ontstaan van een kunstwerk illustreren.

 

 

Image

Geboorte van een brons
Renaissance van het materiaal

Constantin Meunier
De verloren zoon (De vergiffenis), 1892
Groep, brons (zandgiettechniek),
Brussel, 1936
Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België,
inv. 10000/42
[Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België]

Meer...
Image

Geboorte van een kunstwerk
Atelierscène

Jean Brusselmans
De schilder en zijn model (1931)
Olieverf op doek, 108 x 100 cm
Dilbeek 1980
Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
Inv. 9232
[Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België]

Meer...
Image

Geboorte van een kunstwerk
Atelierscène

Louis Buisseret
In het atelier van de schilder, 1928
Olieverf op doek,
Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
Inv. 4806
[Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België]

Meer...
Image

Geboorte van een kunstwerk
Voorbereidende studie

Eugène Verboeckhoven
Kuikentjes. Studie, 1858,
olieverf op papier op doek,
Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België Inv. 3182
[Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België]

Meer...

 

Een geboorte is an sich ook een constante inspiratiebron voor kunstenaars door de geschiedenis van de kunst heen, getuige daarvan de vele uitgebeelde geboortefeesten, godenwordingen, geboortes van heiligen en aan de geboorte, de bevalling en de geboorte gelinkte goden.

Met spitstechnologische technieken doorgrondt het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) een deel van de geheimen van het "Turijn-Milaan-Getijdenboek", waarvan enkele folio's versierd zijn met miniaturen uit het atelier van Jan Van Eyck (omstreeks 1390 - 1441). Een van die miniaturen stelt de geboorte van Johannes De Doper voor, wiens fijne trekken net zoveel schitteren als de subtiele kleurschakeringen. Het project VERONA (Van Eyck Research in OpeN Access) van het KIK, bekroond door Europa Nostra Belgium in de categorie "Onderzoek" in 2019, biedt de mogelijkheid het unieke universum van Van Eyck als bevoorrechte persoon te verkennen.

 

Image

Geboorte: onderwerp van artistieke inspiratie

Het thema van de geboorte was doorheen de geschiedenis een constante inspiratiebron voor kunstenaars. Zo zijn er ontelbaar veel afbeeldingen van geboortes van heiligen, geboortefeesten of goden die werden aanbeden voor een goede zwangerschap en bevalling.
[Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium]

Meer...

Ontstaan van een wetenschappelijk project


In vele opzichten sluit het uitwerken van een wetenschappelijk project aan op het artistieke creatieproces en tekent zich tussen beide een natuurlijke gelijkenis af.

 

Bij aanvang van elk nieuw onderzoeksproject geeft een wetenschapper, net als een kunstenaar, vrij spel aan zijn creatieve verbeelding om nieuwe ideeën te doen opduiken. Die ideeën worden onderling afgewogen, met elkaar in verband gebracht, vergeleken met vroegere verbanden, theoretisch gestructureerd en in hypothesen gegooid. Na die geestelijke maalstroom spruit uit het creatieve brein een nieuw ontwerp voort waaraan de onderzoeker gestalte geeft: dat ontwerp wordt van naderbij bekeken en empirisch getoetst (zoals nieuwe technologische producten, wetenschappelijke tools, geneesmiddelen, nieuwe stoffen enz.). Hij moet onophoudelijk innoverende oplossingen vinden voor problemen, blijk geven van creativiteit en zijn conceptuele oplossingen gestalte geven. Zo komt een wetenschappelijke innovatie tot stand.


Het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) is vertrouwd met wetenschappelijke projecten. Het toont ons hoe een ruimtemissie tot stand komt doorheen de verschillende fases van het project ExoMars/Trace Gas Orbiter en zijn instrument NOMAD, te weten ontwerp, design, productie, tests, integratie, lancering en tochtje op Mars.

 

Sciensano, ontstaan uit de fusie tussen het vroegere Centrum voor Onderzoek in Diergeneeskunde en Agrochemie (CODA) en het voormalige Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV), geniet de expertise van meer dan 700 medewerkers die de gezondheid bestuderen vanuit een holistische en multidisciplinaire aanpak. Zij ontcijferen welke mechanismen ten grondslag liggen aan de onderlinge verbondenheid tussen mens, dier en milieu, met de bedoeling het op de volksgezondheid wegende dreigende gevaar te voorkomen, te evalueren en te beperken. Hun leidmotief is "Een lang en gezond leven".

Image

De geboorte van een ruimtemissie

Wat is er fascinerender dan de geboorte van een ruimtemissie? Of spannender dan zo'n missie vorm te zien krijgen?
[Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie]

Meer...
Image

De geboorte van nieuwe vaccins

Door de verspreiding van het virus Covid-19 werd in 2020 vaak een beroep gedaan op de diensten van Sciensano.
[Sciensano]

Meer...

Ontstaan van een wetenschappelijke collectie


De tentoonstelling "Geboorte" biedt de kans het uiterst nauwgezette werk in de kijker te plaatsen dat doorslaggevend is voor het ontstaan, de organisatie, het beheer en de verrijking van een wetenschappelijke collectie. Dat geldt voor alle experimentele en humane wetenschappen waar dankzij collecties en tools samen het erfgoed wordt onderzocht en bewaard.
 
In de musea vormen collecties van kunstwerken, natuurlijke specimens of voorwerpen van allerhande aard het cultureel fundament op basis waarvan permanente of tijdelijke tentoonstellingen kunnen worden uitgedacht.

 

In de bibliotheken of archiefcentra worden collecties van boeken, documenten, kaarten en foto's in coherente gehelen samengebracht, waarin elk stuk zorgvuldig is geïnventariseerd voor een vlotte en doeltreffende raadpleging.

 

Hetzelfde gebeurt in onderzoekscentra werkzaam op het gebied van fundamentele of toegepaste wetenschappen, alsook in die centra werkzaam op het gebied van natuurwetenschappen en humane wetenschappen. Voor onderzoekers zijn wetenschappelijke erfgoedcollecties een essentieel werkinstrument.

 

Image

De geboorte van een wetenschappelijke collectie

DIGIT, het digitaliseringsprogramma van het Federaal Wetenschapsbeleid (BELSPO)
Het is van het grootste belang het rijke cultureel en wetenschappelijk erfgoed van België te bewaren en die kostbare troeven te onthullen voor onderzoekers en het grote publiek.
[Federaal Wetenschapsbeleid]

Meer...
Image

Cultureel en wetenschappelijk erfgoed

Geboorte en geschiedenis van wetenschappelijke instellingen
KBR • Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen • Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie • Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium • Koninklijk Meteorologisch Instituut van België • Koninklijk Museum voor Midden-Afrika • Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis • Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België • Koninklijke Sterrenwacht van België • Rijksarchief in België ••• Belgian Co-ordinated Collections of Micro-organisms (Belspo) • Cinematek • Nationaal Geografisch Instituut • Sciensano

Meer...

Copyright © 2020 BELSPO